محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1077

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

ضماد مفجر كه چون بر اورام و دماميل نهند منفجر سازد صنعت آن معصفر پوست جوز القى مقل اجزا مساوى كوفته و بيخته در آب برك صبر كه بهندى كهيكوار نامند بجوشانند تا بقوام آيد بعد از آن بر برك بيد انجير پهن كرده بر ورم دماميل نهند و ببندند و يك شبانه روز نكه دارند بعد از آن باز نمايند و اكر منفجر نشده باشد باز ببندند تا منفجر شود و بعد اخراج و دفع مواد بمراهم التيام دهند ضماد كه به جهت بروز مقعده بعد از حجامت پشت مفيد است صنعت آن ورق خطمى عنب الثعلب نيكو يعنى بزرقطونا كل خطمى شياف ماميثا مرداسنك كوفته و بيخته باب برك بارتنك مغز قلم كاو زردهء تخم مرغ و روغن كل سرخ شياف ابيض كافورى شير دختر اقاقيا بر حوالى مقعده بمالند ضمادى كه منضج اورام و دماميل است و اورام را پخته و رسيده كرداند صنعت آن بابونه تخم مر و تخم كتان حلبه خطمى از هريك جزوى كوفته و بيخته با روغن كتان و موم سفيد طبخ نموده مانند مرهم سازند و بر دماميل و اورام بكذارند ضمادى كه منضج دماميل و محلّل اورام است صنعت آن بكيرند جدوار خطائى زنجبيل خشك پوست كاليسر فلفل سياه كالىزيرى اجزا متساوى كوفته و بيخته در آب كرم بپاشند و برهم زنند تا ممزوج كردد و اندكى بر آتش نهند تا فى الجمله نضجى يابد پس برداشته اورامى كه ارادهء نضج موادّ انها باشد شير كرم بر اطراف آن بمالند و در وسط مراهم منضجهء منفجره كذارند و بر اورامى كه ارادهء تحليل انها باشد بر تمام آن بمالند ضماد منضج ديكر صنعت آن اكليل الملك بابونه تخم كتان حلبه آرد باقلا كل خطمى عدس مقشّر سبوس كندم آرد جو ادويه را كوفته بشير كاو پخته ضماد نمايند [ ضماد منضج اورام از والد ماجد حقير ] ضماد منضج اورام قلمى فرموده‌اند كه از قدوة الحكما سيّد السند والد ماجد فقير است قدس سرّه كه دماميل و اورام صلبه و جراحات را مفيد است و مستعمل است در جائى كه ارادهء ميل مواد بخارج باشد صنعت آن انزروت تخم مر و كثيرا مغز استهء تمر هندى مغز حبّ الخروع تخم ريحان از هريك جزوى كوفته بشير كاو پخته زردهء تخم مرغ روغن كل سرخ روغن بابونه داخل كرده نيم كرم ضماد نمايند و اكر صلابت دماميل و جراحات زياده باشد بزر كتان آرد حلبه بابونه اكليل الملك زوفاى يابس خمير نان برك چغندر كل خطمى مقل ازرق از هريك جزوى داخل نمايند و بجاى روغن كل سرخ روغن حب الخروع كنند و اكر بسيار سخت باشد حب السّلاطين ربع جزوى داخل نمايند و چون نضج يافته باشد و بسبب سختى جلد منفجر نشود و نخواسته باشند كه به نيشتر آن را بشكافند صابون عراقى سركين كبوتر سركين بز كوهى و اكر آن نباشد پشكل بز اهلى از هريك ربع جزوى كوفته داخل نموده ضماد نمايند و اكر از اين ادويه نيز منفجر نشود به قدر قيراطى سمّ الفار بران ضماد بر موضعى كه محاذى موضعى باشد كه خواسته باشد از آنجا منفجر شود پاشيده ضماد نمايند كه در همان روز منفجر مىشود بعون اللّه عز و جل و سمّ الفار با اين دواهاى سرطانات و جميع اورام و بثورات صلبه در نهايت صلابت را در سه روز بر مىآورد و اكر بسيار صلب باشد تا پنج‌روز و بسيار مجربست [ ضماد منضج ديگر مستعمل در جميع اورام حاره ] ضماد منضج ديكر مستعمل در جميع اورام حاره اكر جميع مادّه نضج يافته باشد و خواهند كه سر واكند صنعت آن انزروت تخم مر و كثيرا مغز استه تمر هندى مغز حبّ الخروع حلبه خمير نان برك چغندر كوفته بشير كاو پخته زردهء تخم مرغ روغن حب الخروع زهرهء كاو داخل كرده ضماد نمايند و اكر پوست آن موضع سخت باشد و يا دير سر واكند مسحوقونيا سركين كبوتر بر همين ضماد بر موضعى كه ميخواهند سر كند پاشيده ضماد نمايند و اكر از اين ضماد نيز سر وانكند نيشتر بايد زد [ ضمادى كه نزلات و تقويت دماغ را نافع است ] ضمادى كه نزلات و تقويت دماغ را نافع است وجع مفاصل و نقرس و عرق النّسا و امثال اينها را زايل كرداند و مجرب و از استخراج انطاكى است صنعت آن بورهء ارمنى نمك دارائى نمك طعام سوخته خربق سفيد آهك مويزج بورهء سفيد خردل زبد البحر از هريك يك مثقال كبريت زرد كل سرخ سماق برك حنا اذخر مكّى مازو سبز فراسيون صمغ عربى كندر قرنفل عود هندى صبر سقوطرى بيخ سوسن اسمانجونى زرنيخ زاج سفيد جوزبوا سنبل الطيب از هريك پنج مثقال كوفته و بيخته و صابون عراقى تراشيده در سركه انكورى حل كرده باتش نرم جوشانيده ادويه را اضافه نموده قرصها سازند و در وقت حاجت باب كرم حل كرده ضماد نمايد [ ضماد جهت نضج دماميل و جراحات و اورام صلبه ] ضماد جهت نضج دماميل و جراحات و اورام صلبه خصوص براى ورمى كه بعد از كسيختن عرق مدنى كه بهندى نار و به فارسى پيو نامند حادث شود صنعت آن شيشه كوفته و بيخته آرد ماش زردچوبه فضلهء مرغ پياز پخته مغز بادنجان پخته روغن چراغ مجموع را درهم كرده در ظرفى پخته تا مثل مرهم شود نيم كرم بر ورم آن بندند مجرب است ضماد كه نفخهء طحال را نافع باشد و صلابت آن را نرم كرداند صنعت آن سداب ده درم بورهء ارمنى پودنه از هريك سه درم اشق چهار مثقال كوفته و بيخته به سركه سرشته ضماد نمايند ضماد كه نقرس و اورام حاره را نافع باشد صنعت آن صندل عدس مقشر فوفل شياف ماميثا كل ارمنى كوفته و بيخته بكلاب و آب كاسنى تازه سرشته ضماد نمايند ضماد كه در نقرس حار استعمال نمايند صنعت آن صندل سرخ صندل سفيد فوفل عدس مقشر شياف ماميثا كل ارمنى بكوبند و بپزند با آب حى العالم با كلاب و آب كاسنى ضماد نمايند ضماد كه نقرس را سود دارد صنعت آن آرد جو صدف سوده كل خطمى با روغن بنفشه بادام و شير كاوميش نيم كرم ضماد نمايند ضماد كه نقرس مركب را سود دارد صنعت آن مغاث خطمى تخم مرو آرد جو سورنجان مساوى يكديكر با روغن كل و زردهء تخم مرغ ضماد نمايند ضمادى نقرس كه همان نفع بخشد صنعت آن بابونه حلبه اكليل الملك تخم كتان برك درخت غار هزاراسفند برك كرنب مغاث علك البطم اجزا مساوى كوفته و بيخته قدرى روغن بلسان داخل كرده ضماد نمايند ضماد كه نقرس كرم و انواع مفاصل را نافع باشد صنعت آن بابونه خطمى اكليل الملك از هريك سى درم اشق جاوشير مقل از هريك ده درم سورنجان موم سركه روغن زيت از هريك بيست درم چنانچه رسم است ضماد نمايند ضماد كه وجع بواسير را كه بسبب خون معتاد باشد سود دهد و مفتح دهن ركهاى باسور باشد صنعت آن آب پياز بخور مريم مقل قنه زهرهء كاو مجموع درهم مخلوط نموده ضماد نمايند ضماد كه همان نفع دارد و مدر خون بواسير باشد صنعت آن برك سداب بخور مريم از هريك قدرى با روغن اقحوان اميخته ضماد كنند ضماد كه اوجاع مفاصل را سود دارد صنعت آن خطمى اكليل الملك از هريك ده درم اشق جاوشير مقل از هريك پنج درم پيه‌كردهء بز مغز ساق كاو و روغن كاوميش از هريك ده درم موم سه درم روغن شبت با روغن سداب از هريك پنج درم سركهء كهنه قدرى مجموع را درهم اميخته بسرشند و بدستور ضماد كنند [ ضماد كه معروف بضماد مختصر است جميع اوجاع را نافع باشد ] ضماد كه معروف بضماد مختصر است جميع اوجاع را نافع باشد مانند نقرس و مفاصل و عرق النسا و وجع وركين را سود دارد صنعت آن برك كرنب در آب به‌پزند تا مهرا شود و زردهء تخم مرغ و دردى سركه اضافه نموده درهم ممزوج كرده ضماد نمايند ضماد ديكر كه همين نفع دهد و مجموع دردها و اوجاع مفاصل را سودمند بود صنعت آن سورنجان مغاث خطمى حنا صابون عراقى دانهء مورد آرد جو مرمكى زعفران بزر البنج صبر زرد زفت مويزج صمغ بادام ورق غار عاقرقرحا قسط تلخ اجزا كوفته و بيخته با دردى شراب سرشته ضماد كنند ضماد ديكر كه اوجاع و اورام مركبهء معده و كبد را نافع باشد صنعت آن اكليل الملك بابونه تخم خطمى آرد جو عنب الثعلب از هريك دو درم مرمكى صافى زعفران شياف ماميثا